बिबाह संस्कार
तमु संस्कारमा दुलाह र दुलही दुबै घरमा रिति पुर्याई बिबाह सम्पन्न भएमा बढि महत्व ठानिन्छ । लगन जुराउने, बिबाहको दिन हेर्ने, जन्ती प्रश्थान हुने, दुलही निकाल्ने र भित्र्याउने शुभसमय पैँडीबाट मुहुर्त हेराईन्छ ।
साँझ पाखा दुलाह जन्ति लिएर बिभिन्न बाजागाजाको साथ दुलहीको घरमा पुग्छ । सम्पुर्ण जन्तिलाई दुलहीको घर पुग्दा भब्य स्वागत समरोह गरिन्छ । जन्ति र लोकन्ते माझको चिनापर्चि पश्चात बाजागाजाको साथ नाँचगान गरि रमाईलो संग रात कटाउछन् ।
बिहानको कार्यक्रम शुभ समय भए पछि आँगनमा जन्तिले ल्याएको रोटी, रोटी, रक्सी, दही र अरू परिकारहरू सजाउछन् । त्यसपछि दुलहीले घरबाट अक्षता र बत्ति बाली दुलाहलाई चढाउछ जसलाई दुलाहले दुलाहीको आमा, कुटेनी, गाउको मुख्या, टोल र लोकन्ते पक्षलाई भेटि चढाउछ । त्यसपछि दुलहीको बाबा अथवा कुलको मुख्य ब्यात्तिले बौदात बक्छ । जसमा दुलहीको कुल, थर, दुलहीको नाम र दुलाहको कुल, थर र दुलाहको नाम उल्लेख गर्दै बिबाहको गाँठोमा बाधिएको जनाउछ र सफल दम्पत्य जिवानको शुभकामना दिईछ । बौदात बोलेपछि सम्पुर्ण ईष्टमित्रमाझ ढोगभेट, शुभकामना अदानप्रदान हुन्छ र दुलही पक्षको काम सकिन्छ । शुभसाईतको समयमा दुलहीलाई गोडा धुवाएर दुलाहको घर तिर प्रश्थान हुन्छ ।
दुलाहको घर आईपुगेपछि यदि दुलही भित्र्याउने समय भएपछि दुबै जोडीलाई संघारमा उभ्याउछ र दुलाहको दिदी बहिनीमा एकजानले ढोका बन्द गर्छ जसमध्येले घर भित्र नाङ्लोमा अक्षेता राखि झ्यालमा बत्ति बाली बसेको हुन्छ । दुलहीले निश्चित समयमा ढोका खोली घर भित्र प्रबेश हुन्छ र अक्षेताम दक्षिना चढाई अगेना कोताको छेउमा राखिन्छ ।
त्यसबेला दुलाहको आमा घर भित्र लुकेरा बसरको हुन्छ । दुलाहकोले आमालाई सुखसयालमा पाल्ने प्रतिज्ञा गर्छ र दुलाह र दुलही दुबैजानलाई आसिरबाद दिन प्रकट हुन्छ । त्यसपछि दुलहीलाई दुलाहको कुलको मुलिले, दुलाहको आमाबाबा अनि सम्पुर्ण ईष्टमित्रले टिका लगाईदिन्छ । अनि दुलहीले आगेनाको ओदानोमा माछामासु राखी शुद्घ गरेर कुलमा स्वीकारेको मानिन्छ । यसरी तमु जातीको बिबाह संस्कार परम्परागत रूपमा सम्पन्न भएको ठहरिन्छ